دوران ارتودنسی فقط به مرتب شدن دندان‌ها محدود نمی‌شود و مراقبت از دندان‌ها در این دوره اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. وجود براکت، سیم و سایر اجزای دستگاه ارتودنسی باعث می‌شود ذرات غذا و پلاک باکتریایی در قسمت‌هایی تجمع پیدا کنند که تمیز کردن آن‌ها نسبت به دندان‌های معمولی دشوارتر است. به همین دلیل، انتخاب خمیردندان مناسب می‌تواند بخشی از برنامه مراقبت روزانه از دندان‌ها باشد.
وجود فلوراید، میزان سایندگی مناسب و ترکیبات متناسب با وضعیت لثه و دندان از مواردی هستند که هنگام انتخاب محصول باید بررسی شوند. البته هیچ خمیردندانی جای مسواک‌زدن صحیح، تمیز کردن بین دندان‌ها و مراجعه منظم به متخصص ارتودنسی را نمی‌گیرد. اگر فرد در طول درمان درباره انتخاب محصول، نحوه تمیز کردن براکت‌ها یا سایر ابزارهای بهداشت دهان سؤال داشته باشد، منابع معرفی پزشکان مانند همپزشک می‌توانند برای پیدا کردن اطلاعات اولیه درباره متخصصان، اخذ نوبت و خدمات مرتبط مفید باشند. با این حال، در صورت وجود پوسیدگی، التهاب لثه یا حساسیت شدید، انتخاب محصولات بهتر است با توجه به شرایط اختصاصی دهان انجام شود.
خمیر دندان مناسب ارتودنسی چه ویژگی‌هایی دارد؟
مهم‌ترین ویژگی یک خمیردندان مناسب برای فرد دارای براکت، کمک به کنترل پلاک و پیشگیری از پوسیدگی است. فلوراید یکی از مهم‌ترین ترکیبات مورد توجه در این زمینه محسوب می‌شود؛ زیرا استفاده منظم از خمیردندان فلورایددار به تقویت مینای دندان و کاهش خطر پوسیدگی کمک می‌کند. انجمن دندانپزشکی آمریکا نیز مسواک‌زدن دو بار در روز به مدت دو دقیقه با خمیردندان حاوی فلوراید را توصیه می‌کند.
آیا انتخاب خمیر دندان در دوران ارتودنسی اهمیت دارد؟
بله، اما نباید تصور کرد که حتماً باید از محصولی استفاده شود که روی بسته‌بندی آن عبارت «مخصوص ارتودنسی» نوشته شده باشد. مسئله اصلی این است که خمیردندان بتواند نیازهای بهداشت دهان فرد را پوشش دهد و با توصیه‌های متخصص ارتودنسی سازگار باشد. براکت‌ها محل‌های بیشتری برای تجمع پلاک ایجاد می‌کنند و اگر پاک‌سازی به‌خوبی انجام نشود، احتمال ایجاد لکه‌های سفید روی مینای دندان، پوسیدگی و التهاب لثه افزایش می‌یابد.
بهترین خمیر دندان برای دندان‌های دارای براکت کدام است؟
پاسخ برای همه افراد یکسان نیست. برای بیشتر افراد، خمیردندان فلورایددار با غلظت مناسب انتخاب منطقی‌تری است، اما شرایط دندان‌ها می‌تواند انتخاب را تغییر دهد. فردی که پوسیدگی‌های مکرر دارد ممکن است به محافظت فلورایدی بیشتری نیاز داشته باشد و شخصی که از حساسیت یا تحریک لثه شکایت دارد، به محصولی با ویژگی‌های متفاوت احتیاج داشته باشد.
معرفی ۷ مدل خمیر دندان پرطرفدار برای ارتودنسی
برای مقایسه کاربردی، در ادامه هفت مدل را بررسی می‌کنیم. این فهرست رتبه‌بندی قطعی کیفیت نیست و هدف آن نشان دادن تفاوت فرمول‌ها و کاربردهای هر محصول است.
- برند VITIS Orthodontic: این محصول به‌طور مشخص برای افرادی طراحی شده که از دستگاه ارتودنسی استفاده می‌کنند. فرمول آن حاوی ۱۴۵۰ ppm فلوراید سدیم، CPC، آلوئه‌ورا و آلانتوئین است. بافت محصول نیز برای دسترسی بهتر به فضاهای اطراف اجزای ارتودنسی طراحی شده است. ترکیب فلوراید و ترکیبات ضدپلاک، آن را به گزینه‌ای قابل بررسی برای مراقبت روزانه در دوران ارتودنسی تبدیل می‌کند.
- برند OrthoKIN Mint: این خمیردندان به‌صورت اختصاصی برای افراد دارای ارتودنسی تولید شده و طبق اطلاعات سازنده حاوی ۱۰۰۰ ppm فلوراید، زینک سیترات و کلرهگزیدین دی‌گلوکونات است. تمرکز اصلی آن روی کنترل تجمع بیوفیلم، پیشگیری از پوسیدگی و تقویت مینای دندان است. سازنده مصرف آن را برای افراد بالای ۱۲ سال و طبق توصیه دندانپزشک اعلام کرده است.
- برند OrthoKIN Strawberry Mint: این مدل نیز برای استفاده در دوره ارتودنسی طراحی شده و حاوی ۱۴۵۰ ppm فلوراید و ۰٫۰۵ درصد CPC است. ویژگی مهم آن تمرکز بر کنترل پلاک و کمک به پیشگیری از پوسیدگی در اطراف تجهیزات ارتودنسی است. طعم توت‌فرنگی نعنایی نیز آن را از نسخه نعناعی این خانواده متمایز می‌کند.
- برند Curaprox Enzycal ۱۴۵۰: این خمیردندان محصولی اختصاصی برای براکت نیست، اما به دلیل داشتن ۱۴۵۰ ppm فلوراید، نبود SLS و سایندگی نسبتاً پایین می‌تواند برای افرادی که به یک خمیردندان ملایم‌تر علاقه دارند، گزینه قابل بررسی باشد. سازنده برای این محصول RDA بین ۳۰ تا ۶۰ اعلام کرده و وجود آنزیم‌ها را نیز از ویژگی‌های فرمول معرفی می‌کند.
- برند Colgate PreviDent ۵۰۰۰: این محصول در گروه خمیردندان‌های فلورایدی با غلظت بالا قرار می‌گیرد و شرکت سازنده آن را برای افرادی با ریسک بالاتر پوسیدگی، از جمله برخی بیماران ارتودنسی، معرفی کرده است. با توجه به غلظت بالای فلوراید، محصولی نیست که انتخاب آن صرفاً بر اساس سلیقه انجام شود و مصرف آن باید طبق نظر دندانپزشک و مقررات محل عرضه باشد.
- برند VITIS CPC Protect: این محصول خمیردندان اختصاصی ارتودنسی نیست، اما دارای ۱۴۵۰ ppm فلوراید و ۰٫۱۴ درصد CPC است و با هدف کمک به کنترل پلاک و پیشگیری از پوسیدگی تولید شده است. بنابراین می‌تواند برای افرادی که علاوه بر محافظت در برابر پوسیدگی، به کنترل پلاک نیز توجه دارند مطرح باشد.
- برند Colgate Total Active Prevention: این خانواده از خمیردندان‌ها با ترکیبات ضدباکتری و فلوراید عرضه می‌شود و برخی نسخه‌های آن برای افراد دارای براکت نیز معرفی شده‌اند. برای نمونه، شرکت سازنده نسخه مخصوص گروه سنی ۷ تا ۱۲ سال را برای کودکان دارای براکت مناسب اعلام کرده است. بنابراین هنگام خرید باید سن مصرف‌کننده و نسخه دقیق محصول بررسی شود.
خمیر دندان فلورایددار برای ارتودنسی بهتر است یا بدون فلوراید؟
در بیشتر شرایط، خمیردندان فلورایددار انتخاب مناسب‌تری برای کاهش خطر پوسیدگی است. فلوراید با تقویت مینای دندان و کمک به فرایند رمینرالیزاسیون، نقش مهمی در پیشگیری از پوسیدگی دارد. خمیردندان‌های با فلوراید بسیار بالا، مانند برخی محصولات ۵۰۰۰ ppm، برای مصرف عمومی و خودسرانه طراحی نشده‌اند و ممکن است نیازمند تجویز یا توصیه حرفه‌ای باشند.
بهترین خمیر دندان برای جلوگیری از پوسیدگی
در دوران ارتودنسی برای پیشگیری از پوسیدگی، مهم‌ترین ویژگی خمیردندان وجود فلوراید در غلظت مناسب است. با این حال، انتخاب خمیردندان به‌تنهایی کافی نیست. مدت و دفعات مسواک‌زدن، پاک کردن فضای بین دندان‌ها و اطراف سیم و براکت و کاهش مصرف مکرر خوراکی‌های شیرین همگی در کنترل پوسیدگی نقش دارند. در افرادی که سابقه پوسیدگی زیاد دارند، ارتودنتیست ممکن است محصولات فلورایدی قوی‌تر یا مراقبت‌های تکمیلی را پیشنهاد کند. بنابراین در چنین شرایطی بهتر است به جای انتخاب خودسرانه یک خمیردندان قوی‌تر، ابتدا میزان خطر پوسیدگی ارزیابی شود.
خمیر دندان مناسب ارتودنسی برای دندان‌های حساس و لثه‌های حساس
حساسیت دندان یا تحریک لثه ممکن است در طول درمان ارتودنسی ایجاد شود یا از قبل وجود داشته باشد. در این شرایط، استفاده از خمیردندان مخصوص دندان‌های حساس می‌تواند در کنار اصلاح روش مسواک‌زدن مطرح شود. بعضی ترکیبات ضدحساسیت مانند فلوراید قلع یا مواد اختصاصی کاهش حساسیت برای این هدف استفاده می‌شوند.
هنگام خرید خمیر دندان ارتودنسی به چه نکاتی توجه کنیم؟
پیش از خرید، ابتدا ترکیبات فعال محصول و میزان فلوراید آن را بررسی کنید. اگر دندان‌ها حساس هستند، وجود ترکیبات مخصوص حساسیت می‌تواند اهمیت داشته باشد و اگر مشکل اصلی تجمع پلاک است، محصولات دارای ترکیبات ضدپلاک ممکن است مورد توجه قرار گیرند. همچنین بهتر است از محصولاتی که وعده سفیدکنندگی شدید می‌دهند بدون بررسی ترکیبات استفاده نشود.
روش صحیح مسواک زدن با خمیر دندان در دوران ارتودنسی
مسواک‌زدن در دوران ارتودنسی باید با دقت بیشتری انجام شود. مسواک را با فشار ملایم روی خط لثه و اطراف براکت‌ها حرکت دهید و تمام سطوح دندان را به‌صورت جداگانه تمیز کنید. اطراف سیم و زیر بخش‌های قابل دسترس براکت‌ها نیز نباید نادیده گرفته شود. طبق توصیه‌های عمومی، مسواک‌زدن باید دو بار در روز و هر بار حدود دو دقیقه انجام شود.
در کنار انتخاب محصولات مناسب و رعایت بهداشت روزانه، پیگیری منظم وضعیت دندان‌ها و براکت‌ها توسط بهترین دکتر ارتودنسی در تهران می‌تواند به پیشگیری از پوسیدگی و مشکلات لثه در طول درمان کمک کند. متخصص ارتودنسی با بررسی شرایط دندان‌ها می‌تواند توصیه‌های متناسبی درباره نوع خمیردندان، روش مسواک زدن و سایر مراقبت‌های بهداشتی ارائه دهد.
جمع‌بندی
بهترین خمیردندان برای ارتودنسی لزوماً گران‌ترین یا مشهورترین محصول نیست. وجود فلوراید در غلظت مناسب، قابلیت کنترل پلاک، میزان سایندگی قابل قبول و سازگاری با نیازهای دندان و لثه از معیارهای مهم انتخاب هستند. اگر ارتودنتیست محصول خاصی را با توجه به وضعیت مینای دندان یا لثه توصیه کرده باشد، همان توصیه باید بر انتخاب عمومی محصولات اولویت داشته باشد.
